Klasa 1 · rozdział 8

Tablice: indeks, metody, przeglądanie, map

Lista wartości pod jedną nazwą. Indeks liczy się od zera, a map buduje nową tablicę bez ruszania starej.

Cele

  • Tworzysz tablicę, odczytujesz element po indeksie i podajesz length.
  • Dokładasz i usuwasz elementy: push, pop, shift, unshift, splice.
  • Przechodzisz tablicę pętlą for, for...of i metodą forEach.
  • Metodą map budujesz nową tablicę o tej samej długości, bez zmieniania oryginału.

filter, find i reduce są w następnym rozdziale. Tu kończysz na map.

1. Indeks i length

Tablica trzyma kilka wartości pod jedną nazwą. Każda wartość ma numer — indeks. W JavaScript numeracja zaczyna się od 0.

"use strict";

const imiona = ["Ania", "Bartek", "Celina"];

console.log(imiona[0]);          // "Ania"
console.log(imiona[1]);          // "Bartek"
console.log(imiona.length);    // 3
console.log(imiona[imiona.length - 1]); // "Celina" — ostatni
Indeks012
WartośćAniaBartekCelina

Ostatni poprawny indeks to length - 1. Przy trzech elementach są indeksy 0, 1 i 2. Indeks 3 leży już poza tablicą — odczyt daje undefined.

const pusta = [];
console.log(pusta.length);  // 0
console.log(pusta[0]);      // undefined

imiona[1] = "Beata";       // podmiana, length nadal 3
imiona[3] = "Darek";       // dopisanie na końcu, length = 4

length to liczba elementów, nie numer ostatniego. Tablica o długości 3 nie ma elementu o indeksie 3.

2. push, pop, shift, unshift, splice

Te metody zmieniają istniejącą tablicę. Zaczynasz od ["a", "b"] i po wywołaniu widzisz inną zawartość tej samej zmiennej.

MetodaCo robiCo zwraca
push(x)dokłada x na koniecnowe length
pop()zdejmuje ostatni elementzdjęty element
unshift(x)wstawia x na począteknowe length
shift()zdejmuje pierwszy elementzdjęty element
splice(i, ile, …)od indeksu i usuwa ile i może wstawić nowetablica usuniętych
const kolejka = ["Ania"];
kolejka.push("Bartek");     // ["Ania", "Bartek"]
kolejka.push("Celina");     // ["Ania", "Bartek", "Celina"]
const ostatni = kolejka.pop();  // "Celina", w tablicy zostają dwie osoby
kolejka.unshift("Adam");   // ["Adam", "Ania", "Bartek"]
const pierwszy = kolejka.shift(); // "Adam"

shift i unshift przesuwają indeksy wszystkich, którzy zostali. Po shift dawny indeks 1 staje się indeksem 0.

const kolory = ["czerwony", "zielony", "niebieski", "żółty"];

kolory.splice(1, 1);
// od indeksu 1 usuń 1 element → ["czerwony", "niebieski", "żółty"]

kolory.splice(1, 0, "różowy");
// od indeksu 1 usuń 0, wstaw "różowy"
// ["czerwony", "różowy", "niebieski", "żółty"]

pop() i shift() na pustej tablicy zwracają undefined. Zanim użyjesz zdjętej wartości, sprawdź, czy tablica nie była pusta.

3. for, for…of, forEach

Trzy sposoby przejścia po wszystkich elementach. Wynik wypisania jest taki sam; różni się to, co masz pod ręką w środku.

const oceny = [4, 5, 3, 6];

for (let i = 0; i < oceny.length; i++) {
  console.log(i, oceny[i]);
}

for (const ocena of oceny) {
  console.log(ocena);
}

oceny.forEach((ocena, i) => {
  console.log(i, ocena);
});
forfor...offorEach
Indekssam go liczysz (i)nie dostajesz go wprostdrugi parametr funkcji
Elementoceny[i]zmienna po ofpierwszy parametr
Kiedygdy skaczesz co drugi albo idziesz od końcagdy potrzebujesz tylko wartościgdy chcesz wartość i indeks, bez ręcznego i++

Ślad for dla [4, 5, 3]: i jest 0, potem 1, potem 2. Gdy i dochodzi do 3, warunek i < length jest fałszywy i pętla się kończy. Przy i <= length ostatni obrót czyta indeks równy długości i dostaje undefined.

// suma — ten sam schemat co w rozdziale o algorytmach
let suma = 0;
for (const ocena of oceny) {
  suma += ocena;
}
console.log(suma); // 18

// pusta tablica: pętla nie wchodzi do środka ani razu
for (const x of []) {
  console.log(x);
}

forEach dostaje funkcję. Krótka strzałka wystarczy, gdy w środku jest jedno polecenie. Nawias przy jednym parametrze możesz pominąć: oceny.forEach(ocena => console.log(ocena)).

4. map — nowa tablica

map przechodzi po każdym elemencie i z wyniku funkcji układa nową tablicę. Długość nowej tablicy jest taka sama jak starej. Stara zostaje bez zmian.

const netto = [10, 20, 5];
const brutto = netto.map((cena) => cena * 1.23);

console.log(brutto); // [12.3, 24.6, 6.15]
console.log(netto);  // [10, 20, 5] — oryginał
console.log(brutto.length === netto.length); // true

To samo bez map, pętlą, którą już znasz:

const recznie = [];
for (const cena of netto) {
  recznie.push(cena * 1.23);
}

map jest czytelniejsze, gdy z każdego elementu robisz dokładnie jeden nowy element. Pętla zostaje, gdy w trakcie liczysz sumę, przerywasz w środku albo dokładasz różną liczbę elementów.

const osoby = ["Ania", "Bartek"];
const karty = osoby.map((imie, i) => `${i + 1}. ${imie}`);
// ["1. Ania", "2. Bartek"]

Funkcja przekazana do map zwraca nową wartość (return albo krótka strzałka). Samo console.log w środku da tablicę pełną undefined, bo console.log nic nie zwraca.

5. Ćwiczenia

Plik tablice.js w VS Code, podpięty do strony HTML. Na górze "use strict";. Wynik w konsoli (F12). Nie wklejasz gotowego rozwiązania z podręcznika.

Ćwiczenie 1. indeks i length łatwe

  1. Utwórz tablicę trzech miast.
  2. Wypisz pierwsze, drugie i ostatnie (przez length - 1).
  3. Wypisz length oraz to, co jest pod indeksem równym length.
  4. Podmień drugie miasto i wypisz tablicę jeszcze raz.

Ćwiczenie 2. push i pop łatwe

  1. Zacznij od pustej tablicy koszyk.
  2. Dodaj trzy nazwy produktów metodą push.
  3. Zdejmij ostatni przez pop i wypisz zarówno zdjętą nazwę, jak i to, co zostało.

Ćwiczenie 3. shift, unshift, splice średnie

  1. Tablica czterech kolorów.
  2. unshift dopisuje kolor na początek, shift go zdejmuje.
  3. splice usuwa element o indeksie 2 (jeden element, nic nie wstawia).
  4. Drugim splice wstawiasz nowy kolor na indeks 1, bez usuwania.
  5. Po każdym kroku wypisz tablicę, żeby widzieć przesunięcie indeksów.

Ćwiczenie 4. trzy przejścia średnie

  1. Tablica ocen [5, 3, 4, 2, 6].
  2. Sumę policz pętlą for (indeks od 0 do length - 1).
  3. Oceny wyższe niż 4 wypisz w for...of (warunek w środku).
  4. Każdą ocenę z numerem pozycji (od 1, nie od 0) wypisz w forEach.

Ćwiczenie 5. map trudne

  1. Tablica cen netto: [8, 15, 40, 100].
  2. map buduje ceny brutto (netto × 1,23). Oryginał zostaje.
  3. Drugie map zamienia brutto na tekst z dwoma miejscami po przecinku i dopiskiem zł (toFixed(2)).
  4. W komentarzu napisz, czemu długość obu nowych tablic jest taka sama jak netto, oraz kiedy wolałbyś tu zwykłą pętlę z push.

6. Sprawdź się

1. Tablica ["a","b","c"]. Co jest pod indeksem 1?
2. length wynosi 4. Ostatni poprawny indeks to
3. push dokłada element
4. for (const x of tablica) daje Ci w zmiennej x
5. ceny.map(c => c * 2)

7. Na jaką ocenę

Ten rozdział kończy się na map. filter i reduce oceniasz dopiero po następnym.

OcenaCo potrafisz
2 Tworzysz tablicę, czytasz element po indeksie, podajesz length i przechodzisz tablicę pętlą for według wzoru.
3 Dodajesz i usuwasz elementy (push, pop). Stosujesz forEach albo for...of. Uruchamiasz map według przykładu z lekcji.
4 Samodzielnie używasz shift, unshift i splice. Zapisujesz map ze strzałką. Tłumaczysz, że map zwraca nową tablicę o tej samej długości.
5 Dobierasz for, for...of albo forEach do zadania. Sprawdzasz pustą tablicę i odczyt poza ostatnim indeksem.
6 Porównujesz pętlę z push i map. Uzasadniasz, kiedy nowe elementy wygodniej zbierać pętlą, a kiedy map.

Już umiem