Klasa 1 · rozdział 3
typeof, konwersja i operatory
Zmienne i typy z poprzedniego rozdziału już znasz. Teraz sprawdzasz rodzaj wartości, zamieniasz tekst na liczbę i liczysz. Pojęcia: operator, konwersja.
Po tym rozdziale powinieneś umieć
- sprawdzić typ operatorem
typeofi wykonać jawną konwersję; - stosować operatory arytmetyczne, przypisania, porównania i logiczne;
- wybrać
===zamiast==oraz zbudować łańcuch szablonem`${…}`.
1. typeof i konwersja typów
typeof wartosc zwraca nazwę typu jako łańcuch.
console.log(typeof 7); // "number"
console.log(typeof "7"); // "string"
console.log(typeof true); // "boolean"
console.log(typeof undefined); // "undefined"
console.log(typeof null); // "object" ← historyczna dziwactwo języka
typeof null daje "object". To stary błąd standardu, zostawiony dla zgodności.
Brak wartości sprawdzasz przez wartosc === null, nie przez typeof.
Jawna konwersja
prompt zawsze zwraca łańcuch (albo null). Żeby dodać liczby, zamień tekst na liczbę sam.
const wpis = prompt("Podaj liczbę");
const n = Number(wpis);
console.log(n + 1);
| Narzędzie | Przykład | Wynik |
|---|---|---|
Number(x) |
Number("12") |
12. Pusty łańcuch → 0. Śmieci → NaN. |
parseInt(x, 10) |
parseInt("12px", 10) |
12 — czyta od lewej, aż trafi na nie-cyfrę. Drugi argument: system dziesiętny. |
parseFloat(x) |
parseFloat("3.14zł") |
3.14 |
String(x) |
String(16) |
"16" |
Boolean(x) |
Boolean(0) |
false. Fałszem są też "", null, undefined, NaN. |
NaN oznacza „to nie jest liczba”. Porównanie NaN === NaN jest false.
Sprawdzasz: Number.isNaN(n).
"2" + 3 daje "23" (plus przy łańcuchu skleja).
"2" - 3 daje -1 (minus zawsze liczy).
Gdy wynik jest dziwny, wypisz typeof obu stron i skonwertuj jawnie.
2. Operatory arytmetyczne i przypisania
+ - * / % (reszta z dzielenia)
** (potęga).
console.log(10 % 3); // 1
console.log(2 ** 3); // 8
Przypisanie: =. Skróty: += -= *= /= %=.
++ zwiększa o 1, -- zmniejsza o 1.
let punkty = 10;
punkty += 5; // 15
punkty++; // 16
() rozstrzygają wątpliwości:
(2 + 3) * 4 to 20, nie 14.
3. Operatory porównania i logiczne. ===
Porównanie daje true albo false:
> < >= <=
oraz == / != (luźne) i === / !== (ścisłe).
console.log(5 == "5"); // true — JS zamienia typy
console.log(5 === "5"); // false — number vs string
console.log(0 == false); // true
console.log(0 === false); // false
== zostaw na świadomy wyjątek. Tę samą zasadę powtórzysz w PHP w klasie 2.
Logika: && (i — obie strony prawda), || (lub — choć jedna),
! (zaprzeczenie).
const wiek = 17;
const zgoda = true;
console.log(wiek >= 16 && zgoda); // true
console.log(!(wiek < 18)); // false
4. Łańcuchy i szablony
Sklejanie plusem działa, ale przy dłuższych zdaniach łatwo o błąd.
Szablon (template string) otaczasz grawisami ` (klawisz zwykle pod Esc)
i wstawiasz wyrażenie w ${…}.
const imie = "Ania";
const rok = 1;
console.log("Cześć, " + imie + ", klasa " + rok);
console.log(`Cześć, ${imie}, klasa ${rok}`);
console.log(`Suma: ${2 + 2}`);
W apostrofach i zwykłych cudzysłowach ${imie} nie zadziała — to zwykłe znaki.
W PHP interpolacja jest w cudzysłowach; tu tylko w grawisach.
Przydatne: napis.length (długość), sklejanie. Więcej metod String — później.
Ćwiczenia do samodzielnego wykonania
Własny folder, plik HTML + skrypt.js, wynik w konsoli (F12). Na początku pliku JS: "use strict";.
Ćwiczenie 1. typeof łatwe
Cztery wartości: liczba, łańcuch, true, wynik prompt.
Dla każdej wypisz wartość i typeof.
Ćwiczenie 2. Liczenie z prompt średnie
Pobierz dwie liczby przez prompt, zamień je Number, wypisz sumę, iloczyn i resztę z dzielenia.
Jeśli użytkownik wpisze litery — w konsoli zobaczysz NaN. Dopisz komentarz, skąd się wziął.
Ćwiczenie 3. Szablon i === średnie
Po wczytaniu wieku (łańcuch z prompt) wypisz szablonem `Masz ${wiek} lat`.
Porównaj wiek == 18 oraz wiek === 18 i Number(wiek) === 18.
Zapisz w komentarzu, które porównanie jest ścisłe i czemu dwa pierwsze mogą się różnić.
Ćwiczenie 4. Plus, który skleja trudne
Uruchom i wyjaśnij w komentarzach wyniki:
"2" + 3, "2" - 3, Number("2") + 3.
Wskaż, gdzie niejawna konwersja psuje (albo zmienia) oczekiwane dodawanie.
Ćwiczenie 5. Popraw kod trudne
Wklej do pliku, uruchom, potem popraw tak, by suma dwóch wpisanych liczb była liczbą, a komunikat szablonem:
var a = prompt("a");
var b = prompt("b");
alert("Suma: " + a + b);
Zamień var na let/const, dodaj jawną konwersję, obsłuż Anuluj (null).
Krótki komentarz: null vs undefined vs pusty łańcuch.
a === null || b === null. Potem Number(a) i Number.isNaN.
Sprawdź się
Wymagania na ocenę
Ocena wyższa zawiera wymagania na oceny niższe. Ten rozdział: typeof, konwersja, operatory, szablony.
| Ocena | Uczeń |
|---|---|
| 2 | Sprawdza typ operatorem typeof. Wykonuje proste działanie arytmetyczne według wzoru. |
| 3 | Wykonuje działania arytmetyczne i porównania. Stosuje jawną konwersję Number przy prompt. |
| 4 | Stosuje operatory logiczne oraz ===. Wykonuje jawną konwersję (Number, String, Boolean lub parseInt). Buduje łańcuch szablonem `${…}`. |
| 5 | Dobiera jawną konwersję do działania. Wskazuje miejsce, w którym + skleja łańcuchy albo niejawna konwersja psuje wynik. |
| 6 | Analizuje pułapki typów (NaN, null vs undefined, == vs ===) i poprawia gotowy kod. |